Słownik
Atraktanty to naturalne lub syntetyczne substancje i związki chemiczne oraz urządzenia służące do przywabiania określonych organizmów w miejsce gdzie owe substancje i urządzenia (atraktanty) umieszczono.
Ich stosowanie zaliczane jest do biologicznych (ekologicznych) metod chrony.
Obecnie jako atraktant stosuje się również monooleinian i monolaureinian.
Atraktanty można również stosować w przywabieniu owadów pożytecznych.
Atraktantami mogą być urządzenia generujące określone dźwięki lub światło specyficznej barwy. Sygnały dźwiękowe działają wabiąco na komary i prostoskrzydłe. Chrząszcze tribolium castaneum, Rhizopetha ominica, Sitophilus oryzae dodatnio reagują na światło ultrafioletowe.
Caadra cautlla i sitotroga cerrealella przyciąga ultrafiolet i światło zielone.Ephestia kuhniella, Plodia interpunctrlla reagują na światło zielone.
Większość owadów pozytywnie odbiera światło żółte np. -mucha tes - tes
oraz światło zielonożółte.
Światło określonej barwy wabi szkodnika do miejsca gdzie w pojemniku o charakterze pułapki umieszcza się silnie działającą truciznę.
Deratyzacja (odszczurzanie), tępienie wszelkich gryzoni, szkodliwych ze względów sanitarnych i gospodarczych. Polega najczęściej na umieszczaniu pułapek i wysypywaniu zatrutego ziarna.
Dezynsekcja - tępienie szkodliwych owadów (zwłaszcza pasożytniczych jak muchy, komary, pchły, wszy i karaluchy), ich jaj i larw, ze względów sanitarnych i gospodarczych. W szerszym znaczeniu niszczenie stawonogów w ogóle.
Można wykonać przez zastosowanie środków fizycznych (para, ogień, gorące powietrze, promieniowanie ultrafioletowe), mechanicznych (wyłapywanie, trzepanie, oczyszczanie), chemicznych (środki owadobójcze) i biologicznych (zwalczanie za pomocą innych organizmów żywych).
Dezynfekcja (odkażanie) - niszczenie drobnoustrojów chorobotwórczych i ich form przetrwalnikowych środkami fizycznymi i chemicznymi, w celu zapobiegania zakażeniu. Dezynfekcję podejmuje się przede wszystkim w środowisku zewnętrznym,
a także w stosunku do powłok ciała - w mniejszym stopniu w stosunku do jam ciała.
Rozróżnia się dezynfekcję zapobiegawczą i ogniskową. Dezynfekcja zapobiegawcza dotyczy tych elementów środowiska, które narażone są na zakażenie (np. kuchnia, stołówka, łaźnia, naczynia, inne przedmioty). Dezynfekcja ogniskowa wykonywana jest jako bieżąca i końcowa. Dezynfekcja bieżąca podejmowana jest w ogniskach zakażenia, a więc np. przy łóżku chorego lub w otoczeniu nosiciela. Dezynfekcję końcową przeprowadza się w pomieszczeniach, w których przebywał chory.
Środkami fizycznymi służącymi do odkażania są: oczyszczanie mechaniczne, działanie wysoką temperaturą, bezpośrednie napromieniowanie słoneczne, napromieniowanie promieniami nadfioletowymi, wysuszanie. W dezynfekcji znajdują zastosowanie także środki chemiczne - w postaci roztworów, emulsji, zawiesin.
Aby dezynfekcja była skuteczna, środek odkażający powinien mieć stężenie najkorzystniejsze dla danych warunków, stykać się bezpośrednio z całą masą lub powierzchnią odkażanych przedmiotów, działać przez określony czas i w odpowiedniej temperaturze.
Dezodoryzacja - powoduje zlikwidowanie przykrych zapachów powstałych w wyniku procesów gnilnych związków organicznych.
Fungicydy - to środki grzybobójcze, mające szerokie zastosowanie w ochronie upraw rolniczych, sadowniczych i warzywniczych przed chorobotwórczymi, patogenami, jak również służące do dezynfekcji gleby oraz powierzchni magazynowanych.
Gryzonie - (Rodentia) – najliczniejszy rząd ssaków, obejmujący ok. 1850 gatunków.
Cechą charakterystyczną wszystkich gryzoni jest obecność stale rosnących siekaczy – dwóch (jedna para) w górnej i dwóch w dolnej szczęce oraz brak kłów.
Większość gryzoni to zwierzęta roślinożerne, niektóre jednak nie stronią od pokarmu zwierzęcego. Zwierzęta te cechuje znaczna rozrodczość.
Występują na wszystkich kontynentach, poza Antarktydą. Wcześniej zaliczane do nich były zajęczaki, obecnie wydzielone – głównie z powodu różnic w uzębieniu – jako odrębna, choć blisko spokrewniona grupa.
W naszej branży najczęściej spotykane są Gryzonie (myszki, szczury, krety, nornice, itp.
Owady - (Insecta, insecto, przestarzale: insekty) – gromada stawonogów.
Najliczniejsza grupa zwierząt. Szacunkowa liczba gatunków owadów wynosi około 1 miliona.
Są to zwierzęta wszystkich środowisk lądowych, wtórnie przystosowały się też do środowiska wodnego. Były pierwszymi zwierzętami, które posiadły umiejętność aktywnego lotu.
Rozmiary ciała owadów wahają się od 0,25 mm do ponad 350 mm. W Polsce do najliczniej reprezentowanych rzędów owadów należą: motyle, chrząszcze, błonkówki i muchówki.
Owady mają olbrzymie znaczenie dla ekosystemów, są wśród nich też szkodniki (z ludzkiego punktu widzenia), organizmy pasożytnicze i komensale.
Dużą grupę stanowią owady przenoszące choroby pasożytnicze, bakteryjne i wirusowe. Nauka zajmująca się owadami to entomologia.
Grzyby - Pleśnie wytwarzają jedne z najbardziej toksycznych znanych nam substancji czyli mykotoksyny, szczególnie szkodliwe dla małych dzieci.
Do mikotoksyn wywołujących działanie mutagenne, karcinogenne i teratogenne w organizmie człowieka należą: aflatoksyny, ochratoksyny, trichotecyny i fumonisyny.
Jedną z najsilniejszych znanych trucizn jest aflatoksyna.
Jaj działanie zostało dokładnie przebadane. Aflatoksyna wytwarzana jest przez pleśń Aspergillus Flavus (kropidlak żółty) - pasożyt, niszczący zdrowie ludzkie.
Grzyb ten znajdowano w komorach grobowców starożytnego Egiptu. Kiedy archeolodzy chcieli otworzyć grobowce
w Dolinie Królów w Luksorze, odkryli tam napis ostrzegawczy, że kto naruszy spokój pochowanych faraonów, ten musi pożegnać się z życiem.
Kiedy później archeolodzy zapadali na zdrowiu i umierali, sarkofagi, w których spoczywały mumie poddano gruntownym badaniom. Wrogiem archeologii okazał się grzyb Aspergillus niger.
Monitoring - oznacza regularne (cykliczne) pomiary jakościowe i ilościowe , obserwacja obecności np. owadów, gryzoni, karaczanów przeprowadzane przez z góry określony czas.
Programy monitoringu są stosowane w celu gromadzenia informacji na temat stanu ilościowego występowania zagrożeń ze strony szkodników, ich rodzaju oraz rozprzestrzeniania się w czasie na danej powierzchni (obiekcie). Zgromadzone dane ułatwiają wybór właściwych działań w przypadku szkodliwego wpływu tego stanu na życie i mienie człowieka czy stan środowiska.






